Dit menszijn is een soort herberg:
Elke ochtend weer nieuw bezoek
Een vreugde, een depressie, een onbehagen
of een flits van inzicht
komt als een onverwachte gast.

Verwelkom ze; Ontvang ze allemaal gastvrij!
Zelfs als er een menigte verdriet binnenstormt
die met geweld je hele huisraad kort en klein slaat
behandel dan toch elke gast met eerbied.
Misschien komt hij de boel ontruimen
om plaats te maken voor een nieuwe vreugde.

De donkere gedachte, schaamte, het venijn
ontmoet ze glimlachend bij de voordeur
en vraag ze om erbij te komen zitten.

Wees blij met iedereen die langskomt.
de hemel heeft ze je stuk voor stuk gestuurd
om jou de weg te wijzen.

Rumi (1202-1273)

 

 

Het logo van Compassionate Medicine bevat een Tau-symbool, als symbool voor het beschermen van mensen tegen ziekte en ter ondersteuning op hun pad. Aanleiding hiervoor was de wandeldag van Hontanas naar San Anton en Castrojeriz tijdens mijn pelgrimage vanuit Saint Jean Pied de Port (Frankrijk) naar Santiago de Compostella in Spanje (800 km) in augustus 2015;

Zo’n twee km voor het plaatsje San Anton stond langs de kant van de weg een bejaarde man met een bestelbusje, die houtsnijwerk verkocht. Ik kocht een houten hangertje van het “tau symbool”, wat achteraf een pelgrimskruis bleek te zijn. Het is een letterteken in zowel het Griekse als Hebreeuwse alfabet, dat als symbool gebruikt werd. De functie of beoogde werking van het Tau-teken is: het redden of beschermen van de rechtvaardige, van degene die het teken draagt.
Toen ik bij de ruïnes van San Anton arriveerde, bleek het Tau symbool met deze plek verbonden te zijn, en op een aantal plekken in de muur gegraveerd alsook als “kruis” bovenop één van de overgebleven muren van het klooster (“Hospital de peregrinos”,Monasterio de San Anton) te staan. Het klooster dateert uit 1146, en was gesticht door de Orde van de Antoniusbroeders. De Antoniusbroeders gebruikten het Tau als logo van hun orde; zij geloofden dat het teken heilzaam was voor mensen die ze verpleegden. Ook Franciscus van Assisi had grote affiniteit met dit teken. Hij ondertekende er zijn brieven mee en bracht het aan op muren van cellen. De liefde die Franciscus van Assisi voor dit teken had is op de eerste plaats ingegeven door zijn liefde voor het kruis, of beter gezegd: de Gekruisigde. Hij droeg er zijn verbondenheid met de gekruisigde Christus – en in Hem met de armen en zwakken – mee uit.
In de Middeleeuwen was het klooster van San Anton een bekende plek waar pelgrims konden verblijven, die getroffen waren door “het vuur van San Anton” (ergotisme), een ziekte die zich in de Middeleeuwen verspreidde in m.n. Noord-Europa. De ziekte ontstond door het eten van graan dat besmet was met schimmel (“moederkoorn”), m.n. rogge. De gifstoffen in het moederkoorn, alkaloïden zoals ergotamine, veroorzaakten krampen en samentrekkingen van de bloedbaan, waardoor vingers en tenen geleidelijk konden afsterven (gangreen) en de patiënt verminkt raakte. Ook veroorzaakten de gifstoffen hallucinaties en misselijkheid en overgeven. De pelgrims die San Anton passeerden werden behandeld met kruiden, maar in erge gevallen werden er ook amputaties uitgevoerd. De pelgrims kregen van de monniken een Tau-kruis mee als zegen op hun verdere weg en hen te beschermen tegen verdere ziekte.
Aangezien ik met mijn start-up bedrijf bezig was geweest met een geneesmiddelontwikkeling voor bepaalde infectieziekten gebaseerd op stoffen uit kruiden, vond ik het bijzonder om tijdens de Camino in dit voormalig klooster te verblijven, waar ze in de Middeleeuwen mensen genazen door het gebruik van kruiden.

Pauline Breedveld

Joan Halifax (1942) is een van de meest bekende en geliefde spirituele zenleraren in de wereld. Roshi Joan Halifax kreeg dharma transmissie van zowel Bernie Glassman als Thich Nhat Hanh. Ze is oprichtster en abt van Upaya Zen Center in Santa Fe, New Mexico, USA. Tevens is zij verbonden aan het Mind and Life Institute, een non-profit organisatie die zich richt op wetenschap en boeddhisme.

Ze is de zeventig gepasseerd maar voortdurend onderweg, zowel fysiek als spiritueel. Het onderweg zijn levert haar de ervaringen die aan de basis liggen van haar geëngageerd Boeddhisme: het leven onvoorwaardelijke aandacht geven. Onderweg zijn betekent continu in het moment leven. In deze documentaire reizen we met haar mee en zien onderweg hoe in ieder moment de grootste contrasten van het leven in elkaar overvloeien.

Bekijk de documentaire

Irène Bakker trouwt op jonge leeftijd met haar jeugdliefde en ze krijgen drie kinderen. Hoewel ze een goed leven heeft, mist ze ook iets wezenlijks. Het katholieke geloof spreekt haar niet langer meer aan, maar ze voelt wel de behoefte om zich met de grotere levensvragen bezig te houden. Ze verdiept zich in het boeddhisme en wordt leerling van zenmeester Genpo Roshi. Als de kinderen het huis uit zijn, vervolgt ze haar zoektocht. Ze wordt ingewijd als monnik en geeft haar oude vertrouwde leven in Nederland op. Ze vertrekt naar Salt Lake City om daar zen en mindfulness te studeren. Zenmeester Joan Halifax Roshi wordt haar leraar in het begeleiden van mensen in hun laatste levensfase. Terug in Nederland past zij het geleerde toe in haar werk als therapeut en begeleidt mensen met kanker. Sinds 2004 leidt ze het spiritueel centrum Zen Spirit, een bloeiende boeddhistische organisatie. In deze documentaire zie je hoe Irène van Joan Halifax ‘transmissie’ krijgt, en zo wordt ingewijd als zenleraar. ‘In de geest van zen’ portretteert een sterke vrouw, die keuzes durft te maken en het boeddhistisch inzicht omzet in maatschappelijk engagement.

Bekijk de documentaire

Doshin Houtman (1948) werkte als analiste in diverse ziekenhuizen. Daarna was ze fulltime moeder, deed ze vrijwilligerswerk en studeerde ze theologie. Doshin begon in 1988 met zen-meditatie bij Mimi Maréchal. In 1989 werd ze leerling van Prabhasa Dharma Roshi. In 1995 werd ze non in training; unsui. Tot Prabhasa Dharma Roshi in 1999 overleed trainde Doshin met haar, daarna met haar opvolger Jiun Hogen Roshi, op het Internationale Zencentrum De Noorder Poort. Tijdens een zen-retraite in 1998 maakte Doshin kennis met vipassana-meditatie zoals onderricht door Ruth Denison.

De manier waarop Ruth de Dharma onderwees sprak Doshin zo aan dat ze besloot ook verder met haar te trainen. In 2002 kreeg Doshin toestemming om in beide scholen mensen te begeleiden, en richtte zij Stichting Inzicht en Bevrijding op.

Beluister het radio interview

Prof. dr. Henk Barendregt (1947) is emeritus hoogleraar in de Grondslagen van de Wiskunde en de Informatica aan de Radboud Universiteit Nijmegen, en ontving in 2002 de Spinoza-premie, de belangrijkste wetenschappelijk prijs in Nederland, vanwege zijn buitengewone prestaties op het terrein van de wiskunde, logica en informatica. Daarnaast is Henk Barendregt een van de grondleggers in Nederland op het gebied van wetenschap en bewustzijn en meditatie.
De afgelopen jaren werkte Henk Barendregt actief samen met onderzoekers van het Nijmeegs Instituut voor Cognitie en Informatie en het Donders Instituut van de RU aan modellen van het menselijk brein. Hij probeert wiskundige begrippen toe te passen op theorieën over de algemene werking van de menselijke geest. Dit is ingebed in zijn algemene wereldbeeld waarin het boeddhisme een centrale rol speelt. Henk Barendregt beoefende sinds 1972 zen-meditatie bij Kobun Chino Roshi in Los Altos en bij verschillende leraren in het zen klooster Tassajara, in Californië. Sinds 1979 beoefende Henk Barendregt vipassana-meditatie bij eerwaarde Mettavihari, door wie hij in 2006 gekwalificeerd is als vipassana-leraar.

Bekijk de documentaire

Jotika Hermsen (1932) is een van de weinige vrouwelijke boeddhistische leermeesters in Nederland. Welke keuzes heeft zij in haar leven gemaakt, en waarom? Als jong meisje trad ze toe tot de katholieke nonnenorde. In de revolutionaire jaren zestig leefde Jotika in vrouwengemeenschappen buiten het klooster. De ‘God is dood’-theorie van onder andere Nietzsche, haar actieve welzijnswerk binnen het feminisme en de apocriefe Gnostic Gospels hadden grote invloed op haar pad. Toch bleef ze verlangen naar meer contemplatieve beoefening. In 1976 trad ze uit als katholieke zuster en legde de geloften af in het Theravada-boeddhisme. Jotika werkte nauw samen met eerwaarde Mettavihari uit de Thaise Buddhavihara traditie, en richtte in 1993 Stichting Sangha Metta op. Sangha Metta is een netwerk van mensen die geraakt zijn door de leer van de Boeddha. Een netwerk van mensen voor wie liefdevolle vriendelijkheid een dagelijkse bron van inspiratie is. Zij beoefenen vipassana meditatie in de traditie van de Birmese leraar, eerwaarde Mahasi Sayadaw. In 2005 kreeg Jotika in Bangkok de onderscheiding ‘Outstanding Woman in Buddhism’ van de Verenigde Naties. Ze is nog steeds actief als vipassana leraar bij vipassana retraites van Stichting Sangha Metta.

Bekijk de documentaire

 

“Compassie is geen optie – het is de sleutel tot onze overleving”. Dit is een uitspraak van Karen Armstrong, Brits auteur van meer dan 20 boeken. Begin 2008 nam zij het initiatief tot een wereldwijde actie waaruit in november 2009 in samenspraak met personen uit zes geloofstradities het Handvest voor Compassie ontstond. Op zestig verschillende locaties over de wereld, ook in Nederland, werd de Gouden Regel gelanceerd: “Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”.

Bekijk Video…